Wie zoekt naar een voorbeeld ondernemingsplan, wil meestal geen theorieboek, maar een concreet voorbeeld ondernemingsplan dat laat zien hoe een professioneel plan er in de praktijk uitziet. Hoe het is opgebouwd, welke onderdelen erin zitten en waarom financiers hier wél vertrouwen uit halen.

Er zijn veel partijen die een voorbeeld ondernemingsplan aanbieden, maar deze gaan lang niet altijd inhoudelijk in op elk onderdeel. Juist die verdieping is essentieel om te begrijpen waarom een plan werkt. Dit artikel heb ik geschreven om die diepgang wél te bieden, zodat je dit kunt gebruiken als inhoudelijk kader voor je eigen ondernemingsplan.

In de afgelopen jaren heb ik talloze ondernemingsplannen geschreven voor startende ondernemers, groeiende bedrijven en financieringsaanvragen. Wat daarbij opvalt: de plannen die serieus worden genomen, volgen vrijwel altijd dezelfde logische structuur. Niet omdat het “moet”, maar omdat deze opbouw werkt.

In dit artikel laat ik je zien welke onderdelen een ondernemingsplan minimaal bevat, hoe ze zijn opgebouwd en wat je er inhoudelijk in terugvindt. Zo kun je dit artikel gebruiken als voorbeeld ondernemingsplan, aangevuld met screenshots uit echte (geanonimiseerde) plannen.

Wil je eerst de basis scherp hebben, bekijk dan onze uitgebreide uitleg over het businessplan. Hier zoom ik in op hoe je met een ondernemingsplan goed beslagen ten ijs kunt komen bij banken en financiers.

Voorbeeld ondernemingsplan: wat bevat het minimaal?

Een goed ondernemingsplan vertelt één samenhangend verhaal. Van aanleiding en ondernemer, via idee en markt, naar strategie, uitvoering en cijfers. Elk onderdeel bouwt voort op het vorige.

De minimale opbouw is:

1. Inleiding
2. Managementsamenvatting
3. De ondernemer
4. Het idee
5. Markt & concurrentie
6. SWOT-analyse
7. Marketingplan
8. Personeel
9. Het financieel plan
10. Conclusie

Hieronder lichten we deze onderdelen één voor één toe, zoals je ze terugziet in een professioneel ondernemingsplan.

Onderdeel 1: Inleiding

De inleiding is het startpunt van het ondernemingsplan. Dit is waar je de lezer meeneemt in de aanleiding: waarom dit plan is geschreven en waarom het relevant is om het nu te lezen.

Een sterke inleiding is helder, kort en richtinggevend. Geen herhaling van cijfers, geen uitgebreide uitleg, maar een duidelijke schets van de situatie. Financiers willen hier begrijpen: waarom ligt dit plan nu op tafel?

In professionele ondernemingsplannen is de inleiding vaak verhalend van toon. Je beschrijft de context: een start, een volgende groeifase, een herstructurering of een financieringsvraag. Daarmee zet je de lezer meteen in de juiste mindset.

Wat je in de inleiding minimaal terugvindt:

• De aanleiding voor het ondernemingsplan
• Het doel van het plan (bijvoorbeeld financiering of groei)
• Een korte schets van de onderneming en fase waarin zij zich bevindt

Wil je inhoudelijk de diepte in? Lees ook mijn blog waar de inleiding van het ondernemingsplan volledig wordt uitgelegd!

Onderdeel 2: Managementsamenvatting

De managementsamenvatting is het meest kritische onderdeel van het hele ondernemingsplan, en ontbreekt vaak in een voorbeeld ondernemingsplan. Dit is vaak het eerste hoofdstuk dat financiers lezen, en soms ook het enige.

Waar de inleiding context geeft, vat de managementsamenvatting het volledige plan samen. Na het lezen van dit onderdeel moet de lezer begrijpen wat je doet, waarom dat kansrijk is en of het financieel interessant genoeg is om verder te lezen.

In de plannen die ik schrijf is deze samenvatting scherp, concreet en maximaal één pagina. Geen open vragen, maar duidelijke keuzes. Juist hier laat je zien dat je overzicht hebt.

Wat hier minimaal in staat:

• Wat de onderneming doet en voor wie
• De kern van het idee en onderscheidend vermogen
• Het verdienmodel in hoofdlijnen
• Samenvatting van de financiële prognose
• Eventuele investerings- of financieringsbehoefte

Onderdeel 3: De ondernemer

Een goed ondernemingsplan gaat niet alleen over het idee, maar ook over de persoon erachter. Financiers investeren uiteindelijk in mensen.

In dit hoofdstuk laat je zien wie jij bent als ondernemer en waarom jij geschikt bent om dit plan uit te voeren. Het gaat niet om een uitgebreid cv, maar om relevantie en geloofwaardigheid.

Sterke plannen zijn hier eerlijk. Ervaring wordt benoemd, maar ook ontwikkelpunten. Juist dat maakt het verhaal betrouwbaar.

Wat je hier terugvindt:

• Persoonlijke achtergrond
• Relevante werkervaring en opleidingen
• Ondernemerskwaliteiten
• Eventuele hiaten en hoe die worden opgevangen
• Waarom jij als ondernemer geschikt bent om dit idee succesvol uit te voeren

Onderdeel 4: Het idee

Dit hoofdstuk vormt het inhoudelijke hart van het ondernemingsplan. Hier laat je zien wat je gaat doen, maar vooral waarom dit idee bestaansrecht heeft. Niet op hoofdlijnen, maar concreet, doordacht en onderbouwd.

In een professioneel ondernemingsplan is dit geen marketingverhaal, maar een logisch opgebouwde uitleg van het concept. De lezer, en zeker een financier, moet hier exact begrijpen welke klant je bedient, welk probleem je oplost en hoe jouw oplossing in de praktijk werkt.

Goede plannen vertellen hier als het ware de klantenreis: van behoefte of probleem, naar oplossing, naar concrete dienstverlening of product. Tegelijk maak je duidelijke keuzes. Wat bied je aan, hoe is dat ingericht, en net zo belangrijk: wat doe je bewust níét?

In dit hoofdstuk neem je de lezer stap voor stap mee in:

• Het idee en de aanleiding
  Hoe is het idee ontstaan? Welke behoefte zag je in de markt en waarom geloof je dat hier ruimte ligt voor jouw onderneming?
• De klant en zijn behoefte
  Voor wie is dit bedoeld? Welke problemen, wensen of frustraties ervaart deze doelgroep, en waarom bestaande oplossingen onvoldoende aansluiten?
• De oplossing die je biedt
  Wat is jouw product of dienst, hoe werkt het in de praktijk en hoe ziet de klantreis eruit — van eerste contact tot levering of afronding?
• Missie, visie en kernwaarden
  Waar sta je als onderneming voor? Welke overtuigingen liggen onder je keuzes en hoe zie je de ontwikkeling van je bedrijf op de langere termijn?
• Het onderscheidend vermogen
  Wat maakt jouw aanpak anders dan alternatieven in de markt? Denk aan kwaliteit, positionering, werkwijze, prijsstructuur of beleving.
• Doelgroep en focus
  Welke klanten bedien je wel, en welke bewust niet? Heldere afbakening vergroot de geloofwaardigheid van je plan.
• Praktische inrichting van het concept
  Denk aan locatie (indien van toepassing), werkgebied, openingsmoment, groeifase en eventuele vervolgstappen.

Sterke ondernemingsplannen laten in dit hoofdstuk zien dat het idee niet alleen aantrekkelijk klinkt, maar logisch is opgebouwd, uitvoerbaar is ingericht en past bij de ondernemer en de markt. Het vormt de brug tussen visie en praktijk, en legt het fundament voor de hoofdstukken over markt, marketing en financiën.

Onderdeel 5: Markt & concurrentie

Na het idee volgt logischerwijs de toets: heeft dit idee ook ruimte in de markt?
In dit hoofdstuk laat je zien dat je niet alleen gelooft in je concept, maar dat je begrijpt waarin je onderneemt en waar je jezelf positioneert.

In de ondernemingsplannen die ik schrijf, is dit hoofdstuk geen opsomming van rapporten, maar een vertaling van marktinformatie naar concrete keuzes en aangepast naar jouw situatie. De lezer moet hier begrijpen waarom dit idee past in de huidige markt en waarom er plek is voor deze onderneming. Raadpleeg hier ook zeker verschillende bronnen, onderzoeken, marktanalyses en cijfers (denk aan bijvoorbeeld de ING Sectorupdates of de Rabobank Branchemonitor om échte aansluiting te vinden met de dagdagelijkse realiteit) óf gebruik hiervoor een voorbeeld ondernemingsplan van jouw sector.

Je neemt de lezer mee langs drie niveaus:

• De markt als geheel
  Je schetst kort de branche, omvang en relevante ontwikkelingen. Niet te breed, maar functioneel: alleen dat wat invloed heeft op jouw onderneming.
• De doelgroep
  Wie bedien je precies? Welke behoeften, gedragingen en koopmotieven spelen hier? Hoe scherper de doelgroep, hoe geloofwaardiger het plan.
• De concurrentie en positionering
  Welke alternatieven zijn er al? En minstens zo belangrijk: hoe onderscheid jij je daarvan? Dit hoeft niet te betekenen dat je “beter” bent, maar wel dat je anders bent, in aanpak, focus, prijs of beleving. Benoem hier ook zeker juist de positieve punten van jouw concurrenten: waar zijn zij nu goed in? En hoe kan jij hier van leren?

Sterke plannen maken hier duidelijk waarom klanten voor deze onderneming zouden kiezen, ondanks bestaande aanbieders. Dat vormt direct de brug naar marketing en prijsstrategie.

Onderdeel 6: SWOT-analyse

De SWOT-analyse is geen losstaand hoofdstuk, maar een samenvatting van de gehele organisatiecontext van jouw bedrijfsidee. In dit onderdeel breng je focus aan en laat je zien dat je kritisch kunt kijken naar je eigen plan. In voorbeeld ondernemingsplannen wordt dit hoofdstuk vraag kort ingevuld door middel van een grafiek, maar ondersteunende en uiteenzettende tekst is cruciaal!

In mijn ondernemingsplannen gebruik ik de SWOT niet als invuloefening, maar als strategisch instrument. De analyse sluit altijd aan op het idee, de markt en de organisatie.

Je werkt hier toe naar vier heldere inzichten:

• Sterktes (intern) – waar blinkt deze onderneming in uit en waarom?
• Zwaktes (intern) – waar liggen aandachtspunten of risico’s intern?
• Kansen (extern) – welke ontwikkelingen in de markt werken in je voordeel?
• Bedreigingen (extern) – welke externe factoren vragen om beheersing of aanpassing?

Goede plannen blijven hier realistisch. Zwaktes en bedreigingen worden niet weggepoetst, maar benoemd en vaak al gekoppeld aan maatregelen hoe jij deze aanpakt of zult verbeteren. Dat wekt vertrouwen. En wees realistisch: elk idee, elke ondernemer en elke organisatie heeft zwaktes & bedreigingen! Indien een ondernemingsplan dit niet bevat, wordt dit vaak direct beoordeeld als niet realistisch óf als niet voldoende voorbereid.

Onderdeel 7: Marketing

Waar de vorige hoofdstukken uitleggen waarom de onderneming bestaansrecht heeft, laat het marketingplan zien hoe klanten daadwerkelijk worden bereikt.

In de plannen die ik schrijf, is marketing nooit vaag of vrijblijvend. Het is een logisch vervolg op de doelgroep, positionering en het verdienmodel. Alles moet kloppen.

Je beschrijft hier onder andere:

• Positionering
  Hoe wil je gezien worden in de markt? Wat moeten klanten over je denken?
• Prijsstrategie
  Hoe verhoudt jouw prijs zich tot de waarde die je levert en tot concurrenten?
• Kanalen
  Hoe komen klanten met je in contact? Online, offline, via partners?
• Promotie en zichtbaarheid
  Welke middelen zet je in en waarom passen die bij deze doelgroep?

Sterke marketingplannen zijn realistisch en schaalbaar. Ze laten zien dat groei geen toeval is, maar het resultaat van bewuste keuzes. Ook hierin reflecteer je richting jouw concurrenten: hoe kun jij er nu voor zorgen dat ze voor jou kiezen i.p.v. voor de concurrent? Welke éxtra’s kun jij in jouw marketingboodschap overbrengen waardoor men direct denkt: ‘hier moet ik mee in zee / dit product moet ik hebben!’

Onderdeel 8: Personeel

Een goed idee kan alleen slagen als de uitvoering klopt. In dit hoofdstuk maak je zichtbaar hoe de onderneming organisatorisch is ingericht en of groei ook praktisch haalbaar is. Honderden klanten op een dag kun je waarschijnlijk niet alleen af!

In professionele ondernemingsplannen is dit een belangrijk toetsmoment voor financiers. Zij willen zien of de personeelsopbouw past bij de ambities én bij de financiële prognose.

Je werkt hier onder andere uit:

• De huidige bezetting (of startstructuur) i.c.m. piekmomenten en/of ziekte
• Geplande groei in personeel
• Rollen en verantwoordelijkheden
• Eventuele inzet van externe partijen

Goede plannen laten hier zien dat er is nagedacht over werkdruk, continuïteit en schaalbaarheid, niet alleen over kosten.

Onderdeel 9: Het financieel plan

In vrijwel elk ondernemingsplan dat wordt gebruikt voor financiering, vormt het financieel plan het beslissende onderdeel. Het financieel plan is waar alle eerdere keuzes samenkomen. Hier wordt het verhaal vertaald naar cijfers en getoetst op haalbaarheid. In veel voorbeeld ondernemingsplannen zie ik dat hier te makkelijk over wordt gedacht: het is écht het belangrijkste onderdeel binnen jouw idee. Niet alleen voor de financier of andere externe partij: maar vooral voor jouzelf! Zijn jouw ideeën ook financieel haalbaar?

In mijn ondernemingsplannen draait dit hoofdstuk niet om perfecte voorspellingen, maar om inzicht, logica en onderbouwing, gebaseerd op de informatie die jij nu tot je beschikking hebt. Niemand weet wat er morgen gebeurd, en al helemaal niet over 2 óf 3 jaar, maar je wilt met deze informatie wel zo dicht mogelijk bij jouw toekomstige waarheid komen. Financiers willen begrijpen waar cijfers vandaan komen en wat er gebeurt als het anders loopt dan gepland.

Dit onderdeel bevat dan ook minimaal:

• Investeringsbegroting – wat is er nodig om te starten of te groeien? Splits dit absoluut op in zowel de vaste als vlottende activa en vergeet daarbij het benodigde werkkapitaal niet.
• Financieringsbegroting – hoe wil jij de initiële investeringen gaan bekostigen? Ga je eigen vermogen inbrengen óf heb je een lening nodig? Let wel op dat veel banken een bepaalde minimale inleg aan eigen vermogen verwacht.
• Exploitatiebegroting – omzet, kosten en resultaat over meerdere jaren, en het liefst uitgesplitst per maand! Dit wordt ook wel de winst- en verliesrekening van de onderneming genoemd.
• Liquiditeitsbegroting – maandelijkse kasstromen, ook wel de cashflow genoemd. Wat houd je aan het einde van de maand over en zie je terug op de bedrijfsrekening? Het komt voor startende ondernemers regelmatig voor dat, ondanks een positief jaar als geheel, de eerste maanden ná de start qua cashflow wat tegenvallen. Het is belangrijk om dit in kaart te brengen, te analyseren en een plan van aanpak voor te hebben.
• Toelichting op aannames
• Scenario’s – basis, lager en hoger, zodat je ook bent voorbereid op tegenvallende situaties.

Sterke financiële plannen laten zien dat de ondernemer grip heeft op cashflow en risico’s, niet alleen op omzet. Besteed hier dan ook ruim de tijd aan, zodat je maximaal voorbereid bent! Tot slot; neem tevens niet alles letterlijk over uit een financieel plan van een voorbeeld ondernemingsplan, daar dit vaak niet gebaseerd is op de werkelijkheid.

In veel voorbeeld ondernemingsplannen blijft het financiële hoofdstuk oppervlakkig, terwijl juist daar de bank haar oordeel vormt. In het artikel over het financieel plan ondernemingsplan ga ik daarom dieper in op hoe aannames, cashflow en scenario’s daadwerkelijk worden beoordeeld.

Onderdeel 10: Conclusie

De conclusie sluit het ondernemingsplan af en brengt alles samen. Dit is het moment waarop je bevestigt dat de gekozen koers logisch, haalbaar en toekomstbestendig is.

In goede plannen is de conclusie geen herhaling, maar een afronding met vertrouwen. Je verbindt het idee, de markt en de cijfers en kijkt vooruit naar de volgende stap.

Hier benoem je kort:

• de kern van het plan
• de haalbaarheid
• de vervolgstap (bijvoorbeeld financiering of startmoment)

Waarom deze opbouw werkt

In de praktijk zie ik dat ondernemingsplannen die serieus worden genomen, bijna altijd dezelfde kenmerken hebben: een heldere opbouw, duidelijke keuzes en onderbouwde cijfers.

De structuur die je in dit artikel hebt gezien van een voorbeeld ondernemingsplan, is de manier waarop ik ondernemingsplannen opbouw voor start, groei en financiering. Het is een aanpak die ruimte laat voor nuance, maar tegelijk dwingt tot scherpte.

Een goed plan geeft rust. Je weet waar je staat, waar je naartoe werkt en welke knoppen je kunt bijsturen als de werkelijkheid anders loopt dan gepland. Dat maakt het ondernemingsplan niet alleen relevant voor financiers, maar vooral waardevol voor jezelf als ondernemer. Zie het dan ook vooral als een blauwdruk van jouw organisatie, jouw kompas voor de komende jaren. En belangrijk: stuur bij waar nodig!

Wil je sparren over jouw opzet, het gebruikte voorbeeld ondernemingsplan, of financiële aannames, plan dan een vrijblijvende intake. In een kort gesprek krijg je snel helder waar het plan nog scherper kan, zodat je met vertrouwen het gesprek met stakeholders aangaat.